📊🇯🇵 Người Việt đang sống tại Nhật cần biết｜Thực tế Nhật Bản tiếp nhận người nước ngoài nhìn từ số liệu
🔍 Mở đầu｜Nhật Bản có thật sự là quốc gia “không tiếp nhận người nhập cư” không？
Ở Nhật, người ta thường nói rằng:
「Nhật Bản không phải là quốc gia nhập cư」
「Nhật không tiếp nhận nhiều người nước ngoài」
Tuy nhiên, khi nhìn vào số liệu thống kê, có thể thấy rằng
nhận định này không hoàn toàn đúng với thực tế.
Dù Nhật Bản không sử dụng khái niệm “chính sách nhập cư” một cách chính thức,
nhưng xét về số lượng người nước ngoài đến làm việc, học tập và cư trú,
Nhật Bản đang nằm trong nhóm các quốc gia phát triển tiếp nhận người nước ngoài nhiều nhất.
Bài viết này dành cho người Việt đang sinh sống tại Nhật, nhằm giải thích:
- Thực trạng Nhật Bản tiếp nhận người nước ngoài
- Những 制度 (chế độ) nào làm số lượng người nước ngoài tăng
- Điều này ảnh hưởng thế nào đến cuộc sống và tương lai của bạn
📊🌏 Quy mô tiếp nhận người nước ngoài của Nhật Bản lớn đến mức nào?
🇯🇵 Vị trí của Nhật Bản khi so sánh quốc tế
Theo các thống kê quốc tế như OECD, Nhật Bản có số lượng
người nước ngoài lưu trú ngắn và trung hạn rất lớn.
Ba nhóm chiếm tỷ trọng cao nhất gồm:
- 留学生（du học sinh）
- 企業内転勤者（nhân viên điều chuyển nội bộ trong tập đoàn）
- 技能実習生（thực tập sinh theo 技能実習制度）
Nếu cộng tổng các nhóm này, có thể nói rằng
Nhật Bản trên thực tế đã trở thành một quốc gia tiếp nhận người nước ngoài quy mô lớn,
dù không gọi đó là “nhập cư”.
🧑🎓🎓 Du học sinh – vì sao Nhật Bản tiếp nhận nhiều?
📚 Số lượng 留学生 tại Nhật
Nhật Bản là quốc gia không nói tiếng Anh nhưng có số lượng du học sinh thuộc hàng lớn nhất
trong các nước phát triển.
Du học sinh đến từ Việt Nam, Trung Quốc, Nepal… chiếm tỷ lệ rất cao.
Nguyên nhân chính:
- Học phí thấp hơn so với Mỹ, Anh, Úc
- Có thể làm thêm hợp pháp（資格外活動）
- Có khả năng xin việc và chuyển sang visa đi làm sau tốt nghiệp
🧑🍳🏭 Du học sinh và lao động
Trên thực tế, nhiều du học sinh đang làm việc tại:
- Cửa hàng tiện lợi
- Nhà hàng, quán ăn
- Nhà máy, kho hàng
Vì vậy, việc tiếp nhận du học sinh không chỉ mang tính giáo dục
mà còn đóng vai trò bổ sung nguồn lao động cho xã hội Nhật Bản.
🏢💼 Nhật Bản cũng tiếp nhận nhiều 企業内転勤者
🔄 企業内転勤者 là gì?
企業内転勤者 là người được công ty mẹ hoặc chi nhánh ở nước ngoài
điều chuyển sang Nhật làm việc trong thời gian nhất định.
Nhật Bản tiếp nhận nhiều đối tượng này, đặc biệt trong các lĩnh vực:
- IT
- Sản xuất
- Tài chính
- Doanh nghiệp đa quốc gia
Điều này cho thấy Nhật Bản không chỉ tiếp nhận lao động phổ thông
mà còn tiếp nhận nhiều lao động trình độ cao.
🛠️⚠️ Vai trò lớn của 技能実習制度 trong quá khứ
📌 技能実習制度（chế độ thực tập sinh kỹ năng）là gì?
技能実習制度 là制度 đặc thù của Nhật Bản, trên danh nghĩa nhằm:
「Chuyển giao kỹ năng cho các nước đang phát triển」
Tuy nhiên, trên thực tế制度 này đã trở thành
nguồn lao động quan trọng cho các ngành:
- Sản xuất
- Xây dựng
- Nông nghiệp・thủy sản
- Chăm sóc điều dưỡng
Đặc biệt tại các doanh nghiệp vừa và nhỏ ở địa phương,
nếu không có 技能実習生 thì hoạt động kinh doanh khó duy trì.
🌍 Nhìn từ góc độ quốc tế
Khi so sánh quốc tế, số lượng 技能実習生 mà Nhật tiếp nhận chiếm
tỷ trọng rất lớn trong các nước phát triển.
Điều này cho thấy Nhật Bản đã
phụ thuộc mạnh vào mô hình lao động ngắn hạn – không định cư.
🔄📢 技能実習制度 kết thúc → chuyển sang 育成就労制度
🆕 育成就労制度 là gì?
Do nhiều vấn đề tồn tại của 技能実習制度 như:
- Không được tự do chuyển việc
- Bảo vệ quyền lợi lao động chưa đầy đủ
- Khoảng cách giữa mục đích và thực tế
→ Nhật Bản quyết định
bãi bỏ 技能実習制度 và chuyển sang 育成就労制度.
Đặc điểm chính của 育成就労制度:
- Công nhận người nước ngoài ngay từ đầu là người lao động
- Cho phép chuyển việc trong cùng ngành khi đủ điều kiện
- Thiết kế để chuyển tiếp sang 特定技能
🔍 Khác gì so với 技能実習？
- 技能実習：Danh nghĩa là đóng góp quốc tế, thực tế là lao động
- 育成就労：Xác định rõ là lao động, đào tạo và làm việc lâu dài
「Tiếp nhận và đào tạo người lao động nước ngoài trong dài hạn」
🇻🇳 Người Việt tại Nhật bị ảnh hưởng thế nào?
🧭 Tư duy mới cần có
Từ nay, không còn tư duy
「技能実習 → đổi visa」.
Dòng chảy chính trong tương lai:
- 育成就労制度
- → 特定技能（visa lao động cho ngành thiếu nhân lực）
- → (nếu đủ điều kiện) lưu trú dài hạn・永住
Điều quan trọng không chỉ là gia hạn visa hiện tại, mà là:
- Chọn ngành phù hợp ngay từ giai đoạn 育成就労
- Chuẩn bị năng lực tiếng Nhật
- Đáp ứng tiêu chí kỹ năng
💡 Cơ hội vẫn tiếp tục
Nhật Bản không thể duy trì xã hội nếu thiếu lao động nước ngoài.
Vì vậy, 育成就労制度 không phải制度 tạm thời,
mà là trụ cột lâu dài trong chính sách tiếp nhận người nước ngoài.
📝✨ Tổng kết｜Hiểu制度 là chìa khóa để sống tốt tại Nhật
Nhật Bản không phải quốc gia “không tiếp nhận người nước ngoài”.
Ngược lại, đây là
một trong những nước tiếp nhận người nước ngoài nhiều nhất trong nhóm quốc gia phát triển.
Đối với người Việt tại Nhật, việc hiểu rõ:
- Vì sao Nhật cần lao động nước ngoài
- 技能実習制度 đã kết thúc
- 育成就労制度 và 特定技能 là con đường chính trong tương lai
sẽ giúp bạn
chủ động hơn trong lựa chọn nghề nghiệp, visa và cuộc sống lâu dài tại Nhật.
- 📊🇯🇵 Người Việt đang sống tại Nhật cần biết｜Thực tế Nhật Bản tiếp nhận người nước ngoài nhìn từ số liệu
- 🏢Sửa đổi lớn tư cách lưu trú 「経営管理ビザ/VISA Kinh doanh」: vốn 3.000 man, nhân viên chính thức, tiếng Nhật B2+
- 🏠 Muốn bảo lãnh cha mẹ sang Nhật sống lâu dài có được không?
- Dành cho doanh nhân nước ngoài🇯🇵: Tư cách lưu trú「経営・管理ビザ」(Visa Quản lý - Kinh doanh) sắp thay đổi lớn! Vốn từ 300man（≈56 tỷ VND） lên 3,000man（≈336 tỷ VND）
- Người nước ngoài mua đất tại Nhật Bản: Rủi ro và hệ thống pháp lý
